Tháp Eiffel, hay Tour Eiffel trong tiếng Pháp, là một trong những công trình kiến trúc nổi tiếng nhất thế giới, biểu tượng không thể thay thế của Paris và nước Pháp. Đứng sừng sững bên sông Seine, tháp cao 324 mét này thu hút hơn 7 triệu du khách mỗi năm, trở thành địa danh du lịch hàng đầu châu Âu. Được xây dựng vào cuối thế kỷ 19, Tháp Eiffel không chỉ là kỳ quan kỹ thuật mà còn là minh chứng cho sự sáng tạo và tinh thần tiến bộ của nhân loại. Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá lịch sử hình thành, thiết kế kiến trúc, giá trị văn hóa, cách tham quan và những sự kiện thú vị liên quan đến biểu tượng này. Dù đã hơn 130 năm tuổi, Tháp Eiffel vẫn tiếp tục mê hoặc du khách từ khắp nơi trên thế giới.
Lịch sử của Tháp Eiffel bắt đầu từ Triển lãm Thế giới năm 1889, kỷ niệm 100 năm Cách mạng Pháp. Chính phủ Pháp tổ chức cuộc thi thiết kế cổng vào triển lãm, và kỹ sư Gustave Eiffel cùng các cộng sự Maurice Koechlin và Émile Nouguier đã thắng cuộc với ý tưởng tháp sắt cao nhất thế giới lúc bấy giờ. Ban đầu, tháp chỉ được xây dựng tạm thời trong 20 năm, nhưng nhờ tính thực tiễn (làm trạm phát sóng radio) và vẻ đẹp thẩm mỹ, nó được giữ lại vĩnh viễn. Quá trình xây dựng kéo dài từ 1887 đến 1889, với hơn 300 công nhân tham gia, sử dụng 18.038 mảnh sắt và 2,5 triệu đinh tán. Chi phí khoảng 7,8 triệu franc vàng, tương đương 260 triệu euro ngày nay. Khi khánh thành, Tháp Eiffel bị chỉ trích dữ dội từ giới trí thức Paris, như Guy de Maupassant gọi nó là “cái tháp xấu xí”, nhưng dần dần, nó trở thành biểu tượng yêu thích.
Thiết kế của Tháp Eiffel là kiệt tác kỹ thuật. Tháp có hình dạng parabol, lấy cảm hứng từ cầu cạn, với bốn chân trụ vững chãi chống chịu gió mạnh lên đến 200 km/h. Tổng trọng lượng 10.100 tấn, nhưng nhờ cấu trúc lưới sắt thông thoáng, áp lực gió giảm đáng kể. Tháp chia thành ba tầng: Tầng một cao 57 mét với nhà hàng và bảo tàng; tầng hai 115 mét với quán cà phê và cửa hàng lưu niệm; tầng ba 276 mét với đài quan sát và văn phòng cũ của Gustave Eiffel. Đỉnh tháp có anten phát sóng, nâng tổng chiều cao lên 330 mét vào năm 2022 sau nâng cấp. Màu sơn đồng đặc trưng được thay đổi mỗi 7 năm, sử dụng 60 tấn sơn để chống gỉ. Ban đêm, tháp lấp lánh với 20.000 bóng đèn LED, chiếu sáng hàng giờ và lấp lánh 5 phút đầu mỗi giờ.
Giá trị văn hóa của Tháp Eiffel vượt xa một công trình kiến trúc. Nó xuất hiện trong vô số phim ảnh, như “Midnight in Paris” của Woody Allen hay “The Da Vinci Code”. Trong Thế chiến II, Hitler ra lệnh phá hủy tháp nhưng không thành, và nó trở thành biểu tượng kháng chiến khi cờ Pháp được treo lại năm 1944. Tháp còn là nơi tổ chức các sự kiện lớn: Pháo hoa ngày Quốc khánh 14/7, lễ hội ánh sáng, hay các buổi hòa nhạc. Năm 1989, kỷ niệm 100 năm, tháp được trang trí đặc biệt với laser show. Trong đại dịch COVID-19, tháp đóng cửa tạm thời nhưng nhanh chóng mở lại, chứng tỏ sức hút bền vững. UNESCO công nhận Tháp Eiffel là di sản thế giới gián tiếp qua cảnh quan Paris.
Cách tham quan Tháp Eiffel rất đa dạng và tiện lợi. Du khách có thể mua vé trực tuyến qua trang chính thức để tránh xếp hàng dài. Vé cơ bản khoảng 29 euro cho thang máy lên tầng ba, hoặc 11 euro nếu leo thang bộ lên tầng hai (1.665 bậc thang). Thời gian lý tưởng là sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh đám đông. Từ đỉnh tháp, bạn có thể ngắm toàn cảnh Paris: sông Seine uốn lượn, Nhà thờ Notre-Dame, Khải Hoàn Môn và đồi Montmartre. Khu vực Champ de Mars xung quanh là nơi picnic lý tưởng, với vườn cây xanh mướt. Các tour hướng dẫn viên kể chuyện lịch sử, hoặc tour đêm để ngắm thành phố ánh sáng. Gần đó là bảo tàng Quai Branly với nghệ thuật châu Phi và châu Á.
Những sự kiện thú vị về Tháp Eiffel khiến nó thêm phần hấp dẫn. Năm 1911, một thợ may người Áo nhảy dù từ tầng một thành công. Tháp co giãn theo nhiệt độ, cao hơn 15 cm vào mùa hè. Nó từng là nơi cao nhất thế giới đến năm 1930, khi bị Chrysler Building vượt qua. Hàng năm, tháp đón các vị khách đặc biệt như vận động viên leo thang bộ thi đấu. Tuy nhiên, tháp cũng đối mặt thách thức: bảo trì tốn kém, an ninh chặt chẽ sau các vụ khủng bố, và tranh cãi về thương mại hóa. Năm 2024, tháp được nâng cấp cho Olympic Paris, với vòng Olympic treo tạm thời.
Du lịch bền vững đang được thúc đẩy, với giảm nhựa dùng một lần và năng lượng tái tạo cho đèn LED. Đối với du khách Việt Nam, Tháp Eiffel gợi nhớ đến sự kết nối văn hóa Pháp-Việt, với nhiều người Việt từng học tập tại Paris.
Tóm lại, Tháp Eiffel không chỉ là một công trình sắt thép mà là linh hồn của Paris. Từ lịch sử đầy tranh cãi đến vẻ đẹp bất diệt, tháp tiếp tục truyền cảm hứng cho thế hệ mai sau. Nếu bạn đến Paris, hãy dành thời gian lên đỉnh tháp để cảm nhận gió sông Seine và tầm nhìn mê hoặc. Tháp Eiffel nhắc nhở chúng ta rằng, sự sáng tạo con người có thể vượt qua thời gian và định kiến.
